Stosowanie przez sportowców dowolnej substancji zabronionej dla celów terapeutycznych możliwe jest na mocy Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych (TUE). 

Podstawy prawne

Procedury wyłączeń dla celów terapeutycznych regulowane są przez Międzynarodowy Standard Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych Światowego Kodeksu Antydopingowego (TUE). Międzynarodowy Standard Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych Światowego Kodeksu Antydopingowego jest międzynarodowym standardem szczebla 2 opracowanym w ramach Światowego Programu Zwalczania Dopingu. Zgodnie z wytycznymi TUE Światowego Programu Zwalczania Dopingu WADA (Wersja 1.0 23.01.2007), Wyłączenie dla Celów Terapeutycznych (TUE) upoważnia do stosowania Substancji Zabronionych w precyzyjnie określonych i ograniczonych przypadkach. Proces wnioskowania o TUE powinien być przeprowadzony zgodnie z Międzynarodowym Standardem Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych.  

Wyłączenie dla Celów Terapeutycznych musi zostać uzyskane w przypadku każdej substancji wymienionej na Liście zabronionej. Zależnie od rodzaju samej substancji oraz sposobu jej podania przyznane może być standardowe TUE lub TUE skrócone (ATUE). Wszyscy sportowcy, którzy wymagają leczenia z wykorzystaniem Zabronionej Substancji lub Metody i są obiektem badań dopingowych muszą uzyskać TUE od odpowiedniej Organizacji Antydopingowej (ADO). W celu uzyskania zgody na TUE, stan medyczny sportowca musi być dobrze udokumentowany wiarygodnymi wynikami właściwie dobranych badań lekarskich.

Lista Zabroniona WADA 2008

Zgodnie z Listą Zabronioną, w odniesieniu do TUE wymienione są następujące uwagi:

• S3. Beta-2 agoniści
  Wyjątkowo, formoterol, salbutamol, salmeterol i terbutaline, gdy podawane są drogą wziewną, wymagają skróconego Wyłączenia dla Celów Terapeutycznych. Jednak nawet w przypadku przyznania Wyłączenie dla Celów Terapeutycznych w dowolnej formie, stężenie salbutamolu (sumy wolnego i glukuronianu) większe niż 1000 ng/ml będzie uznane za pozytywny wynik badań, chyba że sportowiec udowodni, że  nieprawidłowy wynik był konsekwencją terapeutycznego zastosowania salbutamolu przyjmowanego drogą wziewną.
• S5. Diuretyki i inne środki maskujące
  Wyłączenie dla Celów Terapeutycznych nie jest ważne jeśli w moczu sportowca stwierdzona zostanie obecność diuretyku i równocześnie progowy lub podprogowy poziom Substancji Zabronionej(nych).
• M2. Manipulacje chemiczne i fizyczne
  Wlew dożylny jest zabroniony. W bardzo poważnych stanach chorobowych, gdy metoda ta uważana jest za niezbędną, wymagane jest Wyłączenie dla Celów Terapeutycznych działające wstecz .
• M3. Doping genetyczny
  Zastosowanie komórek, genów, elementów genetycznych lub modulowanie ekspresji genów w celach nieterapeutycznych, prowadzące do poprawy wyników osiąganych przez sportowca, jest zabronione.
• S9. Glukokortykosteroidy
  Wszystkie glukokortykosteroidy są zabronione, jeśli podane są doustnie, doodbytniczo, dożylnie lub domięśniowo. Ich stosowanie wymaga uzyskania Wyłączenia dla Celów Terapeutycznych. Inne drogi podania tych środków (zastrzyk dostawowy/ okołostawowy/ okołościęgnowy/ nadtwardówkowy/ śródskórny i podanie drogą wziewną) wymagają Skróconego Wyłączenia dla Celów Terapeutycznych, z wyjątkiem sytuacji wymienionych poniżej. Lecznicze preparaty stosowane miejscowo, jeśli stosowane są w leczeniu zaburzeń dermatologicznych (między innymi jontoforeza/fonoforeza), usznych, oftalmologicznych, schorzeń nosa, jamy ustnej, dziąseł i okołoodbytniczych, nie są zabronione i nie wymagają Wyłączenia dla Celów Terapeutycznych żadnego rodzaju.

Jeśli lek stosowany przez sportowca, niezbędny w leczeniu choroby lub stanu chorobowego, znajduje się na Liście Substancji i Metod Zabronionych, Wyłączenie dla Celów Terapeutycznych może upoważnić tego sportowca do stosowania leku.

Przyznanie TUE

Kryteria udzielania Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych:

• Sportowiec miałby poważne problemy zdrowotne, jeśli nie stosowałby zabronionej substancji lub metody;
• Terapeutyczne użycie substancji nie spowoduje istotnej poprawy osiąganych wyników;
• Nie ma alternatywnej metody leczenia dla terapii z wykorzystaniem substancji czy metody, która w innych przypadkach jest zabroniona.

Z pomocą Światowego Kodeksu Antydopingowego, WADA opracowała Międzynarodowy Standard  Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych (TUE). Standard ten stwierdza, że wszystkie Federacje Międzynarodowe (IFs) oraz Krajowe Organizacje Antydopingowe (NADOs) muszą mieć opracowany stosowny proces, który umożliwi sportowcom z udokumentowanymi stanami chorobowymi ubieganie się o TUE, a także muszą zapewnić, iż taki wniosek zostanie prawidłowo rozpatrzony przez panel niezależnych lekarzy zwany Komitetem ds. Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych (TUEC). Federacje Międzynarodowe i Krajowe Organizacje Antydopingowe, poprzez swoje Komitety ds. Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych, są następnie odpowiedzialne za przyznanie lub odrzucenie takich wniosków. Sportowcy klasy międzynarodowej oraz sportowcy, którzy startują w zawodach międzynarodowych muszą złożyć wniosek o TUE do swojej Federacji Międzynarodowej, która jest odpowiedzialna za przyjmowanie wniosków oraz przyznawanie TUE. Dla innych sportowców, którzy są zarejestrowanymi członkami krajowej grupy testowej, formularze TUE muszą być dostarczone do Krajowej Organizacji Antydopingowej sportowca. Procedury wnioskowania i przyznawania TUE nakreślone są w Międzynarodowym Standardzie Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych opublikowanym przez WADA.

Proces wnioskowania o Wyłączenie dla Celów Terapeutycznych  (TUE)

 

Uzyskanie Formularza Wnioskowego
ATUE (Skrócone Wyłączenie dla Celów Terapeutycznych) Skrócony formularz dla sportowców stosujących środki z grupy beta-2 agonistów, podawane drogą wziewną, lub glukokortykosteroidy podawane w postaci zastrzyku dostawowego, okołostawowego, okołościęgnowego, nadtwardówkowego czy śródskórnego lub drogą wziewną	TUE (Wyłączenie dla Celów Terapeutycznych) Standardowy formularz dla sportowców stosujących inne leki niż beta-2 agoniści podawani drogą wziewną lub glukokortykosteroidy podawane w postaci zastrzyku dostawowego, okołostawowego, okołościęgnowego, nadtwardówkowego czy śródskórnego lub drogą wziewną
Sportowcy klasy międzynarodowej (Sportowcy wyznaczeni przez jedną lub więcej federacji międzynarodowych (IF) i należący do zarejestrowanej grupy testowej federacji międzynarodowej oraz inni sportowcy przygotowujący się do udziału w jakichkolwiek Zwodach Międzynarodowych) muszą wypełnić angielska wersję ATUE lub TUE (ze strony internetowej WADA lub IF) Sportowcy klasy krajowej oraz sportowcy biorący udział w Zawodach Krajowych muszą wypełnić wersję NADO ATUE lub TUE
Wypełnianie Formularza
Tylko przez lekarza Dla sportowców klasy międzynarodowej w języku angielskim lub francuskim Dla sportowców klasy krajowej w języku narodowym
Wysyłanie Formularza
Sportowcy klasy międzynarodowej wysyłają formularz do federacji międzynarodowych (IF) 21 dni przed zawodami Sportowcy klasy krajowej wysyłają formularz do federacji międzynarodowych (IF) 21 dni przed zawodami
Podjęcie Decyzji
Dla sportowców klasy międzynarodowej przez Komitet Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych Federacji Międzynarodowych  (decyzja wysłana zostanie do sportowca najpóźniej w przeciągu 30 dni; decyzja określa czas wyłączenia)   Dla sportowców klasy krajowej przez Komitet Wyłączeń dla Celów Terapeutycznych NADO (decyzja wysłana zostanie do sportowca najpóźniej w przeciągu 30 dni; decyzja określa czas wyłączenia)
Składanie odwołania
Pierwszy przypadek: do WADA Drugi przypadek: do Sportowego Sądu Arbitrażowego (CAS)