Doping nie jest terminem współczesnym. Zgodnie ze starożytnymi zapiskami w mitologii norweskiej, użycie substancji wzmacniających już wtedy było powszechne pośród Berserków. Zażywali oni bufoteninę, która miała wzmacniać siłę i wydolność fizyczną. Bufotenina występuje m.in. w skórze ropuch oraz grzybach z rodziny muchomorowatych.
Słowo 'Doping'
Mieszkańcy plemienia Kaffir w Afryce nazwą „dop” określali napój alkoholowy używany jako środek pobudzający podczas ceremonii religijnych. Inne źródła podają, że plemię wojowników Zulu używało napoju alkoholowego przygotowanego z winogron i koli, który nazywano „dop”. W Zachodniej Afryce, użycie nasion koli zaostrzonej (Cola accuminata) i koli błyszczącej (Cola nitida) było powszechne podczas rywalizacji chodziarzy i biegaczy. Jednocześnie Burowie, holenderscy koloniści, używali terminu „dop” do określania jakiegokolwiek napoju pobudzającego i tym samym termin ten rozprzestrzenił się na świecie. W końcu został także zaadoptowany do słownika sportowego, do określania szeregu substancji stosowanych przez zawodników, a użycie tych substancji nazwano „dopingiem”. Po raz pierwszy słowo „doping” pojawiło się w jednym z angielskich słowników w roku 1889.
Historia starożytna
W czasach olimpiad greckich w starożytności, w celu polepszenia formy fizycznej zawodników uczestniczących w rywalizacji, specjaliści przepisywali różne składniki odżywcze. Było to uważane za niezbędne, a osoby polecające takie sposoby mogą być porównane do dzisiejszych lekarzy medycyny sportowej. Ponadto istnieją zapiski informujące o tym, że atleci – chcąc poprawić swoją siłę – spożywali tuż przed zawodami różne rodzaje mięsa lub krew. Podczas starożytnych igrzysk olimpijskich w III wieku p.n.e. sportowcy próbowali polepszyć swoje wyniki używając grzybów. Filostratos opisuje, że lekarze wówczas znacząco „pomagali” sportowcom w przygotowaniach do zawodów, a kucharze przygotowywali im pieczywo o właściwościach przeciwbólowych. Istnieją informacje o tym, jak w I wieku naszej ery Greccy biegacze pili napój ziołowy wzmacniający siłę, dzięki któremu mogli biegać na długie dystanse. Jednak nie ma wielu zapisków z tego okresu, ze względu na to, że „wiedza dopingowa” było dobrze skrywana przez kapłanów. Stosowanie środków wspomagających odnotowano także w historii Rzymu. Podczas wyścigów rydwanów karmiono konie różnymi miksturami, aby biegały szybciej. Gladiatorzy także używali substancji, które dzisiaj uznajemy za dopingujące.
Doping w sporcie współczesnym
Era nowożytnego dopingu w sporcie rozpoczęła się od drugiej połowy XIX wieku.
| 1865 | Pierwszy udokumentowany przypadek podczas zawodów w pływaniu w Amsterdamie. Opisano zażycie nienazwanego środka wzmacniającego. |
| 1867 | W popularnych 6-cio dniowych wyścigach kolarskich Francuzi zażywali mieszanki oparte na kofeinie, Belgowie stosowali cukier zmieszany z eterem a inni używali napojów alkoholowych lub nitrogliceryny. |
| 1896 | Pierwszy odnotowany przypadek śmierci w wyniku zażycia środków dopingujących. Angielski kolarz Artur Linton zmarł w wyniku zażycia efedryny podczas wyścigu Paryż-Bordeaux. |
| 1904 | Zwycięzca maratonu olimpijskiego w St. Louis, Thomas Hicks tuż po ukończeniu wyścigu dostał zapaści. Lekarze stwierdzili, że było to spowodowane zażyciem strychniny i koniaku przed wyścigiem. |
| 1910 | James Jeffries twierdził, po tym jak został pokonany przez Jacka Johnsona, że dodano mu do herbaty środka, który sprawił, że przegrał walkę. To pierwszy przypadek oskarżenia związany z dopingiem sportowców. Wiele podobnych przypadków odnotowano w boksie w pierwszej połowie XX wieku. |
| 1920 | Wyprodukowano po raz pierwszy amfetaminy. Były one w XX wieku bardzo popularnymi narkotykami, nie tylko w sporcie. |
| 1952 | Podczas rywalizacji łyżwiarzy w Oslo, w szatniach sportowców znaleziono znaczącą ilość ampułek i strzykawek. |
| 1960 | W latach 60-tych XX wieku nastąpił dramatyczny wzrost stosowania środków dopingujących. Wierzono wówczas, że są to substancje pomagające w osiągnięciu niemal wszystkiego. Podczas igrzysk olimpijskich w Rzymie w 1960 roku, duński kolarz Knut Jensen zmarł w skutek nadużywania amfetamin. |
| 1967 | W tym roku zmarli 30-sto letni brytyjski kolarz Tom Simpson (z powodu zażycia amfetaminy) oraz biegacz Dick Howard (przedawkował heroinę). W następnym – 1968 – roku, zastosowanie „koktajlu” amfetamin było przyczyną śmierci niemieckiego boksera Juppa Elze. |
| 1976 | Podczas igrzysk olimpijskich w Montrealu, zawodnicy podnoszenia ciężarów – Polak Z. Kaczmarek i Bułgar V. Christoff – zostali zmuszeni do oddania złotych medali, po tym jak wykryto stosowanie przez nich dopingu. |
| 1988 | Wielu innych medalistów spotkał taki sam los. Najsłynniejszy jest przypadek Bena Johnsona z igrzysk w Seulu. Wykryto u niego zabroniony steroid anaboliczny (stanozolol), po czym odebrano mu złoty medal zdobyty za zwycięstwo w biegu na 100 metrów. Kanadyjczyk został wykluczony z udziału w zawodach na dwa lata. Później okazało się, że prawie wszyscy finaliści sprintu w Seulu zażywali zabronione substancje. |
Początek XXI wieku charakteryzuje się wieloma przypadkami sportowców oskarżonych o stosowanie dopingu. Przykładami są lekkoatleci-sprinterzy. Tacy zawodnicy jak T. Montgomery, D. Chambers czy M. Jones to tylko nieliczni z wielu znanych. Niestety, doping to nie tylko historia. Wciąż odkrywane są nowe substancje i metody dopingujące.