Nerki są odpowiedzialne za regulację objętości i składu płynów ustrojowych poprzez filtrację krwi oraz selektywną reabsorpcję lub sekrecję. Nerki usuwają wodę, sole i produkty przemiany materii. Do hormonów wydzielanych przez nerki należą:
Nerki, położone zaotrzewnowo, kształtem przypominają fasolę. U dorosłego człowieka pojedyncza nerka waży około 150 g, a jej przeciętna długość wynosi około 10-11 cm, szerokość – 5 cm, grubość – 2,5 cm. Ze względu na obecność wątroby po prawej stronie ciała, lewa nerka ulokowana jest nieco wyżej niż nerka prawa. Krew dopływa do nerek tętnicami nerkowymi odchodzącymi bezpośrednio od aorty, a odpływa żyłami nerkowymi uchodzącymi do żyły głównej dolnej. Podczas sekcji, w nerce wyróżnić można jasny obszar zewnętrzny (kora) oraz ciemniejszą część wewnętrzną (rdzeń). Zarówno kora, jak i rdzeń zbudowane są z nefronów.
Nefron jest podstawową jednostką strukturalną i funkcjonalną nerki, a w każdej z nerek znajduje się ich około 1,3 miliona. Nefrony są odpowiedzialne za ultrafiltrację krwi oraz reabsorpcję lub wydalanie substancji z powstającego filtratu. W skład każdego nefronu wchodzi:
- renina (aktywująca układ renina-angiotensyna-aldosteron)
- kalcytriol (metabolit witaminy D3)
- erytropoetyna (stymulująca wytwarzanie krwinek czerwonych w szpiku kostnym).
Nerki, położone zaotrzewnowo, kształtem przypominają fasolę. U dorosłego człowieka pojedyncza nerka waży około 150 g, a jej przeciętna długość wynosi około 10-11 cm, szerokość – 5 cm, grubość – 2,5 cm. Ze względu na obecność wątroby po prawej stronie ciała, lewa nerka ulokowana jest nieco wyżej niż nerka prawa. Krew dopływa do nerek tętnicami nerkowymi odchodzącymi bezpośrednio od aorty, a odpływa żyłami nerkowymi uchodzącymi do żyły głównej dolnej. Podczas sekcji, w nerce wyróżnić można jasny obszar zewnętrzny (kora) oraz ciemniejszą część wewnętrzną (rdzeń). Zarówno kora, jak i rdzeń zbudowane są z nefronów.
Nefron jest podstawową jednostką strukturalną i funkcjonalną nerki, a w każdej z nerek znajduje się ich około 1,3 miliona. Nefrony są odpowiedzialne za ultrafiltrację krwi oraz reabsorpcję lub wydalanie substancji z powstającego filtratu. W skład każdego nefronu wchodzi:
- Kłębuszek nerkowy
W kłębuszku nerkowym w wyniku filtracji fizycznej (tzw. filtracji kłębuszkowej) powstaje 125 ml moczu pierwotnego na minutę (jest to przesączona krew pozbawiona białek i elementów morfotycznych). - Kanalik kręty I rzędu (proksymalny)
Ta część kanalika nefronu reguluje i kontroluje absorpcję glukozy, sodu i innych substancji. - Pętla Henlego
W tej części nefronu dochodzi do zagęszczania i rozcieńczania moczu, dzięki wykorzystaniu mechanizmu zwanego wzmacniaczem przeciwprądowym. Ten fragment nefronu jest nieprzepuszczalny dla wody, ale może wypompowywać sód, co z kolei wpływa na osmolarność otaczających tkanek. - Kanalik kręty II rzędu (dystalny)
Ten odcinek kanalika nerkowego odpowiedzialny jest za absorpcję wody z powrotem do organizmu. Niemal 99% wody ulega reabsorpcji powodując zagęszczenie moczu, który przepływa do kanalika zbiorczego, a następnie do miedniczki nerkowej.
Crosstalk:
Główną rolą nerek jest utrzymywanie homeostatycznej równowagi płynów ustrojowych poprzez odfiltrowywanie produktów przemiany materii i minerałów z krwi oraz sekrecję części z nich do kanalików nerkowych, a następnie wydalanie ich wraz z wodą w postaci moczu. Stąd, w układzie wydalniczym większość skutków niepożądanych stosowania środków dopingujących wynika z wpływu tych substancji na gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu. 